ويلم فلور ( مترجم : ابو القاسم سرى )

202

اشرف افغان بر تختگاه اصفهان ( به روايت شاهدان هلندى ) ( فارسي )

درخواست شاه انجام مىگيرد . 2 - پرچم انگليس كه به دستور عبد اللّه خان بر فراز جزيرهء هرمز به اهتزاز درآمده از آنجا برداشته شود . 3 - هر آنچه كه افغانان به سركردگى باروخان از گروه اتلام ربوده‌اند باز پس داده شود . سرانجام ضمانت نامه‌اى به هرمزيانى كه قلعهء خودشان را به اندرز هلنديان تسليم كرده‌اند داده شود مبنى بر اينكه از لحاظ مال و جان در امان مىباشند . هافرمن تنها با پذيرش اين شرايط حاضر بود كه از قلعهء هرمز بدلخواه يا به زور به نفع افغانان دست بردارد . ناظر بيوتات با اين شرايط راضى شد و قول داد كه همانروز عصر با پاسخ عبد اللّه خان به واك بازگردد . 96 پاسخ خان دريافت نشد و عبد اللّه خان فرداى آن روز خلف وعده كرده به جاى بازديد از هلنديان به بازديد انگليسيان رفت . در 6 مارس در ساعت 8 توپهاى قلعهء بندر عباس تيرهائى به شادمانى شليك كردند . هلنديان دريافتند كه اين تيراندازى به نشانهء خروج ناگهانى عبد اللّه خان و سپاهيانش از بندرعباس بوده است . 97 پس از بازگشت عبد اللّه خان به اصفهان در مه 1729 ، اعتماد الدوله بسيار به سردى و عبد اللّه خان بسيار بىادبانه با هلنديان رفتار مىنمودند . اما به زودى مسألهء اختلاف با هلنديان فراموش شد و ديگر از آن سخنى به ميان نيامد با وجود اين در 22 ژوئيه كه هلنديان عرضحالى به شاه دادند اعتماد الدوله همچنان نسبت به هلنديان با سردى رفتار كرد . فقط از هلنديان پرسيد : « لان كجاست و كى باز خواهد گشت . اگر تا يك ماه ديگر بازنگردد نيكلاس اسخارور بايد 1000 تومان به من بدهد . » آنگاه به يكى از منشيان خود گفت تاريخ امروز را يادداشت كن ! اسخارور پاسخ داد لان شايد در راه باشد اما اين جريمه عادلانه نبود چون خود اعتماد الدوله لان را فرستاده‌اند . اسخارور براى گفتگو دربارهء اين مسأله نزد ملا زعفران رفت و ملا قول داد دربارهء اين كه آيا براستى شيوهء رفتار و گفتار اعتماد الدوله به دستور شاه بوده است يا نه تحقيق كند . عرضحالى نيز براى استرداد جايگاه واك به هلنديان و صدور حكمى داير بر قدردانى از